Diyabette Cilt Bakımında Nelere Dikkat Etmeli?

 

Diyabette cilt bakımı özen ister. Zira, diyabetin belirtilerinden biri olan cilt hassasiyeti, diyabet kontrol altına alınamadığında giderek artabilir. Kuruluk, çatlaklar, morarma, kaşıntı, mantar enfeksiyonu gibi farklı cilt problemlerine karşı özenli bir biçimde bakım yapılmalıdır[1]. Peki, diyabetle görülen cilt sorunları nelerdir ve diyabetli cilt bakımında nelere dikkat etmelidir?

 

Diyabetlide Görülen Cilt Sorunları


Diyabette cilt hassasiyeti artar. Bu hassasiyetin belirtileri de genellikle oldukça belirgindir. Şeker hastalığında görülen cilt sorunlarından bazıları şunlardır:

 

●     Diyabetlide kalın yapıda ve çoğunlukla sarı renkte deri gözlenir. Yine ciltteki kaşıntı da diyabetin cilt belirtilerinden biridir.[1]

●     Parmak aralarında, özellikle ayak parmak aralarında mantar, bakteri gibi enfeksiyonlar sık görülür ve bu da diyabete işaret eden cilt sorunları arasındadır.[1]

●     Bacakların ön yüzlerinde ciltten kabarık kırmızı ve kaşıntılı cilt problemleri olabilir.[1]

●     Boyun ve koltuk altında siyahımsı bir renk değişimi varsa, diyabet başlangıcı akla gelebilir. Çünkü diyabet ortaya çıkmadan önce boyunda ve koltuk altında kıvrım yerlerinde siyahımsı ya da kahverengimsi bir renk değişikliği görülür.[1]

●     Şekerin yüksek gitmesine ve dolaşım sisteminde etkilenmeye bağlı olarak bacaklarda soluk bir renk ve kıllarda azalma görülür.[1]

●     Tırnak bozuklukları çok sık görülür. [1]

 

Cilt Bakımı Yapılmazsa Ne Olur?


Yanık ya da kesik sonrasında diyabetlinin cildi hızlı iyileşme gösteremeyebilir. Bakteri nedeniyle daha sonra kemiğe kadar ilerleyecek sorunlar çıkabilir. Böyle durumların yaşanmaması için diyabetlinin cilt bakımını çok iyi yapması özellikle ayak bakımına özen göstermesi gerekir[1].

 

Diyabette Cilt Bakımında Dikkat Edilmesi Gerekenler[2]


●     Düzenli kan şekeri takibi: Diyabetli bireyin kilo kontrolü, kan basıncı ve kan şekeri takibi, diyabet yönetiminde önemlidir. Ayrıca sürekli kanda şeker ölçümü ile süreci kontrol etmek kolaylaşır.

 

Diyabetli bireyin evde kendi kendine kan şekeri düzeylerini ölçmesi, ani kan şekeri düşmeleri ve yükselmelerinin erken saptanması ve gerekli önlemlerin alınması açısından önemlidir [2]

●     Mümkünse her gün, en azından haftada 2-3 kez ılık su ve pH’sı cilt yapısına uygun (pH 5.5) sabun kullanarak banyo yapılmalı.[2]

●     Banyoda kese kullanımı önerilmemektedir. Cildi tahriş edecek keseleme, fırça ile yıkama ya da sert yüzeyli liflerle temizleme tavsiye edilmez. [2]

●     Banyodan hemen sonra henüz sonra cilt nemli iken nemlendirici losyon kullanılması önerilir.[2]

●     Vücuttaki istenmeyen tüylerin temizliğinde yaralanmaya yol açabilecek yöntemlerden kaçınılmak gerekir. Özellikle jiletle tıraş etmek ve ağda kullanmak pek önerilmez. [2]

●     Lazer epilasyon, dövme yaptırma konusunda mutlaka doktora danışılmalıdır.[2]

●     Koruyucu güneş kremi olmadan güneşe çıkılmamalıdır.[2]

●     Günlük temizlik ve bahçe işleri ile uğraşırken eldiven giyerek elleri korumak önemlidir. Deterjanların tahriş edici etkisi, kötü cilt sorunlarına neden olabilir. [2]

 

Diyabetli Cildindeki Yaralar


Mutfakta çalışırken bıçak kesmesi gibi günlük kazalar sık yaşanır. Ancak diyabetli yarası kolay iyileşmeyebilir. Bu nedenle böyle yaralar oluştuğunda takip edilmeli, uzun süre iyileşme görülmüyorsa enfeksiyon riskine karşı dikkatli olunmalı. Yarada ağrı, kızarıklık gibi infeksiyon belirtileri varsa  hemen bir sağlık merkezine gidilmelidir. [3]

 

Diyabette Ayak bakımı


Diyabetli için cilt bakımının en dikkat çekici kısmı ayak bakımı konusudur. Ayak bakımına dikkat edilmesi, büyük önem taşır. Peki, diyabette ayak bakımı nasıl olmalı?  

●     Ayaklar her gün mutlaka ılık su ile yıkanmalıdır. [2]

●     Diyabet, mantar enfeksiyonuna açık bir ortam yarattığı için parmak aralarının kuru ve temiz olması ayrıca önemlidir.[1,2]

●     İlerlemiş diyabet tablolarında hissetme konusunda azalma olabilir. Bu nedenle aşırı sıcak suyun vereceği cilt yanmasını algılamayabilirler. Bu nedenle ayakların yıkandığı suyun sıcaklığı mutlaka kontrol edilmelidir.[1,2]

 

Kaynakça:

Kaynak1:  Diabet Cemiyeti, El ve Ayak Parmaklarında, Diyabet Hastalığını İşaret eden Belirtiler, Nelerdir?, Prof. Dr. Nevin Dinççağ

Kaynak 2: Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Diyabette Yaşam

Kaynak 3: Şeker Hastalarının Yaraları Neden Geç İyileşir? Dr. Hasan Erdem

 

ADC-45137 v.1.0 09/21