Kan şekeri yükseldiğinde ne yapılmalıdır?

 

Yüksek kan şekeri değerleri, yaşam kalitesine doğrudan etki edebilir. Halsizlik, yorgunluk, kilo kaybetme, görmede bulanıklık, vücutta meydana gelen yaralanmalarda geç iyileşme gibi yüksek kan şekeri belirtileri gösteren kişiler gündelik hayatında kendilerini daha mutsuz hissedebilirler.[1] Tüm bunlar, yaşam kalitesini etkiler. Aile içindeki huzuru, çocuklarla iletişimi, işteki başarıyı etkileyebilir. Ani kan şekeri yükselmesi ise tehlikeli olabilir. Peki, kan şekeri aniden yükseldiğinde neler yapılmalı?

 

Kan şekeri yükseldiğinde ne yapılmalıdır?


Kan şekerinin yükselmesinin bazı belirtileri hissedilerek, şeker ölçümü yapılmalıdır. Normalde açlık kan şekeri düzeyi 70-100 mg/dL arasında iken, tokluk kan şekeri ise 140 mg/dL’yi geçer ise kan şekeri yükselmesinden bahsedilebilir. [2]

 

Kan şekerinin yükseldiği nasıl anlaşılır?

 

Kandaki şeker oranının yüksek olup olmadığını anlamak için test yapmak gerekir. Genel olarak, 180 mg/dL'den fazla yüksek kan şekeri değeri olarak görülmekte. 300 mg/dL’den fazla olması ise tehlikeli olarak değerlendirilir.[3] Ayrıca kan şekeri yükseldiğinde aşağıdaki belirtiler gözlenebilir.

 

Kan şekeri yükseldiğinde aşağıdaki belirtiler gözlenir:[3]

●     Aşırı susuzluk

●     Çok sık idrara çıkma

●     Geceleri idrara çıkmada artış

●     Bulanık görme

●     Yorgunluk

●     Gergin ve kaygılı ruh hali

 

Kan şekeri neden yükselir?


Kan şekerinin yükselmesinin nedenleri birden fazla olabilir. Stres altında olmak, korkmak, aşırı yorgun olmak da kandaki şeker oranına etki eder. Ancak temelde beslenme, büyük bir etkendir. Gün içinde glisemik indeksi yüksek besinler tüketmek, hareketsiz kalmak, şekerce zengin beslenmek kan şekerinin aniden yükselmesine neden olabilir. Diyabetli için enfeksiyon kapmak da kandaki şeker oranının yükselmesine neden olabilir.[1]

 

Ani kan şekeri yükselmesinin zararları


Ani kan şekeri yükselmesi yani hiperglisemi, kişide bazı komplikasyonlara neden olabilir. Bunlar şöyle listelenebilir:[4]

●     Sinir hasarı veya nöropati

●     Böbrek hasarı veya nefropati

●     Böbrek yetmezliği

●     Kalp-damar hastalıkları

●     Göz hastalığı veya retinopati

●     Hasar görmüş sinirlerden ve zayıf kan akışından kaynaklanan ayak problemleri

●     Bakteriyel ve fungal enfeksiyonlar gibi cilt problemleri

 

Ani kan şekeri yüksekliğini önlemek mümkün mü?


Karbonhidratları daha az tüketmek, düzenli beslenerek, sağlık uzmanının verdiği diyet planına uymak, düzenli egzersiz yapmak ve stresten kaçınmak hiperglisemi ataklarını önleme yöntemleri arasında sayılabilir. Özellikle düzenli olarak kanda şeker ölçümü yapmak, durumu kontrol altına almak adına önemlidir. Kendi kendine kan şekeri ölçümü ile diyabeti kontrol etmek mümkün olur.[5] Ancak parmaktan kan alarak ya da parmak delerek kandan şeker ölçümü yapmak genellikle “caydırıcı” bir yöntem olmuştur. Zira, diyabetliler söz konusu rahatsız edici işlemi yapmaktan kaçınmakta ve diyabetlerini yeterince düzenli olarak izleyememektedir. Peki, parmak delmeden şeker ölçümü yapılamaz mı?

 

Parmak delmeden şeker ölçümü yapılabilir!


FreeStyle Libre sensörü, şeker takibini kolaylaştıran bir teknoloji sunuyor. İnterstisyel sıvıdaki şeker değerlerini ölçmek üzere tasarlanmış bu sensörü kolun üst arka kısmına uygulamak ve sonrasında okuyucu ya da telefon uygulaması ile okutmak yeterli. Parmak delmeden yapılan her bir acısız ölçümle, 1) mevcut şeker değerini, 2) şeker değerlerinin gün içinde nasıl bir eğilim gösterdiğini ve 3) son 8 saatlik şeker geçmişini görmek mümkün.[6]

 

Kaynak 1: Kan Şekerinin Yükselmesi (Hiperglisemi) Belirtileri, Prof.Dr. Sinan Çağlayan

Kaynak 2: Kan Şekerinin Yükselmesi (Hiperglisemi) Belirtileri, Dr. Suat Günsel Girne Üniversitesi Hastanesi

Kaynak 3: Michigan Medicine High Blood Sugar (Hyperglycemia)

Kaynak 4: Tip 2 Diyabete Bağlı Sağlık Sorunları, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü

Kaynak 5: Ani Kan Şekeri Yüksekliği, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü

Kaynak 6: FreeStyle Libre Ürün Bilgisi

 

ADC-44055 v.1.0 09/21