Şeker Ölçümü Ne Zaman Yapılır?

 

Kanda Şeker Ölçümü Yöntemleri (Şeker Testleri)


Kanda glikoz miktarının artması ve beklenmedik şekilde azalması, vücudun aşırı susama, çok sık idrara çıkma, sinirlenme, ağız kurululuğu, yorgunluk, sık acıkma gibi  tepkiler vermesine neden olur. Burada yüksek kan şekeri genellemesi ile bahsettiğimiz durum, diyabete işaret eder. Diyabet tanısı için kişideki yakınmalar önemli birer veridir ancak kesin tanı için mutlaka kandaki şeker miktarı ölçülmelidir.[1] Diyabet tanısı için farklı testler yapılır. Bunlar şöyle listelenebilir:

 

●     Açlık kan şekeri testi: 8 saat açlık sonunda kandaki glikoz miktarını ölçmek için yapılan testtir. Bu test, diyabet tanısı için önemlidir ve tokluk kan şekeri testi ile birlikte değerlendirilir.[2]

●     Tokluk kan şekeri testi: Yemek yedikten 2 saat sonra alınan kan örneğinde şeker oranına bakan testtir. Yine açlık kan şekeri oranı ile birlikte değerlendirilir.[2]

●     HbA1c testi: Üç ayın ortalamasını veren bir testtir. Bazen sağlık uzmanı, bu testi de açlık kan şekeri ve tokluk kan şekeri testi ile birlikte görmek ister.[2]

●     Oral glikoz tolerans testi: Kişiye ağız yoluyla verilen şekerin kandaki durumunu görmeyi amaçlayan bir testtir.[2]

 

Söz konusu testler, diyabet tanısı için gereklidir. Diyabet tanısı konulmuş kişilerin yani diyabetlinin şeker takibi için evde şeker ölçümü olarak tanımlanan kendi kendine şeker ölçümlerini yapmaları gerekir. Peki, şeker ölçümü ne zaman yapılmalıdır?

 

Evde Şeker Ölçümü Ne  Zaman Yapılmalı?

 

Diyabetin kontrolü için evde şeker ölçümü çok önemlidir. Peki, evde şeker ölçümünü ne zaman yapmak gerekir?

 

Kendi kendine şeker ölçümünde ne sıklıkla ve ne zaman ölçüm yapılacağına hekim karar verir. Size, bu konuda mutlaka bir zaman çizelgesi sunar. Çünkü şeker ölçümü için gerekli periyodlar, kişiye özeldir.

 

Ancak genellikle evde şeker takibinde ya da glikometre ölçümünde şöyle bir periyod istenir [3]:

●     Sabah aç karnına ve kahvaltıdan 2 saat sonra

●     Öğle yemeğinden hemen önce ve 2 saat sonra

●     Akşam yemeğinden önce ve 2 saat sonra

●     Gece yatmadan önce

 

Diyabetlinin şeker takibi süreklilik gösterebildiğinde, sürecin kontrolü de kolaylaşır. Bu nedenle kandaki şeker oranını sürekli ölçen ve tek bir anın değil de tüm günün resmini çizebilen bir ölçüm sistemi, çok daha işlevsel olacaktır.[4] Sadece tek bir anın verisini sunan parmaktan şeker ölçümü yerine, tüm gün boyunca kanda şeker miktarını sunabilen sürekli şeker ölçümü yapan cihazlar denenebilir.

 

FreeStyle Libre Sürekli Şeker Ölçüm Cihazının Özellikleri


Sürekli şeker ölçümü yapmanın öneminden bahsederken bu konuda büyük bir konfor sunan FreeStyle Libre sürekli şeker ölçüm cihazının özelliklerini de açıklamakta fayda var.[5] Zira, cihazın özellikleri, diyabetlinin günlük yaşam konforundan ödün vermeden kandaki şeker oranını sürekli olarak kontrol etmesine olanak veriyor.  Bu özelliklerden bazıları şöyle:

 

●     Kandaki şeker oranını öğrenmek için deri altındaki dokunun interstisyel sıvısından ölçüm yapıyor. Bu da acı hissinin olmamasını açıklıyor. Ayrıca glikoz, kan damarları yoluyla cilt altına ulaştığı için bu ölçüm, güvenilir veri sunuyor.

●     Her yerde ve her koşulda ölçüm yapabiliyor. Bu sayede kan şekeri ölçümü için diyabetli uygun koşul yaratmak zorunda kalmıyor. Spor yaparken, yemek yerken, uyurken, duş alırken, yüzerken, güneşlenirken, film izlerken ya da çalışırken FreeStyle Libre ölçüm yapmaya devam ediyor.

●     FreeStyle Libre okuyucusu 90 günün şeker değerini kaydedebildiği için ve bu verileri, grafiklere dönüştürerek yorumlamayı kolaylaştırabildiği için diyabeti kontrol etmek de daha kolay oluyor.

●     Sadece 1 saniyede ölçüm yapıyor. Yani, temiz bir masa bulup, şeker ölçüm cihazı parçalarını koyup, parmağınızı yıkayıp, delmek, gerekli örneği uygulama çubuğuna koymak, sonucu almak, not etmek gibi dakikalar süren bir sürece hiç gerek yok.

●     FreeStyle Libre, sizin için günlük kan şekeri skorları da oluşturabiliyor. Bu da çok motive edici bir veri.

●     Tek bir anın değil tüm günün şeker verisini elde etmenizi sağlıyor. Her 15 dakikada bir şeker verisini sisteme kaydediyor.

 

Kaynak 1:  Medical Park, Glukoz Nedir? Glukozun düşmesi ve yükselmesi ne anlama gelir?

 

Kaynak 2: Ayşe Tuğba Şengel, Kan Şekeri Değerleri Ne Olmalı? Açlık Kan Şekeri ve Tokluk Kan Şekeri Ölçümü

 

Kaynak 3: Serap Yasa, Kan Şekeri Takibi, 51. Diyabet Yaz Kampı, diabetcemiyeti.org

 

Kaynak 4: Dr. Nazif Bağrıaçık Kadıköy Hastanesi, Diyabet Teknolojileri

 

Kaynak 5: FreeStyle Libre Ürün Bilgisi                                     ADC-43221 v.1.0 08/21